Nuri Conker ve Salih Bozok

Atatürk'ün Selanik'te aynı mahallede büyüdüğü çocukluk arkadaşı Nuri Conker, Selanik Askeri Rüştiyesi'nde, Manastır Askeri İdadisi'nde , İstanbul'da Harbiye Mektebi'nde , Harp Akademisinde, Selanik'te 3. Ordu'da , Hareket Ordusu'nda , Arnavutluk Harekatı'nda , Afrika'da Trablusgarp, Bingazi ve Tobruk Muharebelerinde , Çanakkale'de Anafartalar ve Conk Bayırı muharebesinde (Conk Bayırı'nda Atatürk'ün göğsündeki saate kurşun isabet ettiğinde yanındadır) Doğu'da Muş cephesinde , İstiklal Harbi'nde Atatürk'le beraber bulunmuş ve onunla arkadaşlığını aralıksız olarak devam ettirmiştir.Cumhuriyet'in kurulmasının ardından bütün yurt gezilerine Atatürk'le birlikte katılan Conker, Çankaya ve Dolmabahçe gibi ikametlerde Atatürk'ün sofrasında her zaman yer verdiği sohbet etmekten keyif aldığı en yakın dostlarından birisi olmuştur.

Tam adıyla Mehmet Nuri Conker , 1880 tarihinde Selanik'te Hoca Osman Efendi ve Zehra hanım'ın oğulları olarak dünyaya gözlerini açmıştır.Selanik Askeri Rüştiyesi , Manastır Askeri İdadisi ve İstanbul Harbiye Mektebi'nin ardından girdiği Harp Akademisinden üç senelik bir eğitimin sonunda 1905'te Mümtaz Yüzbaşı olarak mezun olan Conker, 1909 yılında gönüllü olarak Hareket Ordusuna katılmış ve Tabur Kumandanlığı göreviyle Selanik'ten İstanbul'a gelmiştir.İstanbul'da Mahmut Şevket Paşa'nın yaverliğini yapan Nuri Conker ardından 1910 yılında Arnavutluk Harekatı'na katılır.Aynı yıl içinde erkanı harplik imtihanını kazanan ve Selanik Küçük Zabıt Mektebi Müdür ve Kumandanlığına getirilen Conker 1911 yılında gönüllü olarak Trablusgarp savaşına iştirak eder ve Bingazi Erkanıharb reisi olur.1912'de Binbaşılığa terfi eden ve aynı yıl başlayan Balkan Harbi'nde Çanakkale Boğazı Mürettep Kuvvetleri Erkanıharbiyesine tayin edilen Conker, Bolayır'da Bulgar kurşunuyla dizinden yaralanır ve Alman İmparatorunun davet ettiği oniki yaralı Türk zabitinden biri olarak tedavi için Weisbaden'a gider.Aynı yıl içinde Osmanlı ve Alman askeri nişanlarıyla taltif edilen Nuri Conker 1914 senesinde İstanbul Birinci Fırka Erkanıharbiyesine tayin edilir ve ardından kumandan tayin edildiği Balıkesir'deki 24. Alay ile birlikte Çanakkale'ye gönderilir.1915'te Anafartalar ve Conk Bayırı muharebelerine katılan ve sağ şakağından ağır yaralanan Conker aynı günlerde yarbaylığa terfi eder ve Conk Bayırı'nda 8. Fırka kumandanı olur.1916 yılında fırkasıyla beraber Muş cephesine nakledilen Conker, 1917 yılında Kafkas Muharebelerindeki hizmetlerinden dolayı Osmanlı İmparatorluğunun Muharebe Gümüş Liyakat Madalyasıyla taltif edilir.Aynı yıl içinde Lahey Ateşemiliteri olarak Hollanda'ya gönderilen Nuri Conker bu görevdeyken albaylığa terfi eder.1920'de İstiklal Harbi'ne katılmak için Anadolu'ya geçen Conker, Matbuat ve İstihbarat Umum müdürlüğüne tayin edilir. Vekaleten Ankara Vali ve Kumandanı olarak görev alan Conker, ardından Adana Valiliği ve Kumandanlığını yapmıştır.1921'de Türkiye Büyük Millet Meclisi hükumetinin Almanya'da temsilcisi olarak Berlin'e siyasi mümessil sıfatıyla gönderilen Nuri Conker iki yıl süren bu görevin ardından TBMM ikinci devresine Kütahya Mebusu seçilir.1930'da kurulan Serbest Fırka'nın Katibi Umumisi olan Conker 1931 yılında Gaziantep mebusu olur.1935'te Atatürk'ün kendisine ''Conker'' soyadını verdiği Mehmet Nuri bey,  aynı yıl TBMM reis vekili olur.11 ocak 1937'de vefat eden Nuri Conker Atatürk'ün isteğiyle Ankara şehitliğine defnedilir.

                                                                       

                                                                            

Nuri Conker kendisi gibi Rumeli kökenli Nedime hanım ile evlenmiştir.Çiftin Mahmut Cahit, Orhan, Ali Nuri ve Kıymet isimlerini taşıyan dört çocuğu vardır:

                                                                           
Mahmut Cahit Conker, Berlin Konsolos Muavinliğine tayin edildikten sonra intihar ederek yaşamına son vermiş.Conker'in kızı Prof. Dr. Nur Vergin üvey babası Nureddin Vergin'in soyadını taşımaktadır.Mahmut Cahit Conker'in diğer kızı Yasemin Zoral'ın annesi Müzehher hanım Karakaş Cemaatindendir.
                                                                                    

                                             

Nur Vergin'in üvey babası Nureddin Vergin'in kızkardeşinin eşi Nurullah Esad Sümer, Evliyazadelerin damadı Sadullah Hamit Birsel'in halasının oğludur.S. H. Birsel'in kızkardeşi Vedide hanım'ın oğlu Ümit Sanver, Ercüment Karacan ve Fikret Hakan'ın eski eşleri olan Jale Sarı'nın kızkardeşi Lale hanım ile evlenmiş.Lale ve Jale hanımların kardeşleri Erdoğan Sarı'nın eşi Günseli hanım'ın kardeşi Esin Özgener Karakaş Kibar ailesinin damadıdır.Esin Özgener'in oğlu olan TFF eski başkanı Mahmut Özgener'in eşi Ayşe hanım, televizyoncu Nuri Çolakoğlu'nun kardeşi Kemal bey'le ünlü sunucu Saba Tümer'in teyzesinin kızlarıdır.                                                             

 Yasemin Conker'in teyzesinin kızı Şefika hanım'ın Karakaş cemaatinden Osman Kibar'ın oğlu Seli bey ile evliliğinden dünyaya gelen Selin hanım'ın eşi olan Bilderberg toplantılarına katılan isimlerden Özelleştirme İdaresi eski Başkanı Uğur Bayar, Siyasetçi Mehmet Ali Bayar'ın kardeşidir.Selin Kibar TFF eski başkanı Mahmut Özgener'in kuzenidir.Şefika Kibar'ın kardeşi Ahmet bey'in oğlu  Fethi Pekin bir buçuk yıllık bir beraberliğin  ardından evlendiği Hande Ataizi ile bir hafta evli kalmıştı.Yasemin Conker ve Şefika Kibar'ın teyzelerinin görümcesinin oğlu Haluk Taşlıklıoğlu, Prof. Dr. Celal Şengör'ün kızkardeşinin eşidir.

          
Ali Nuri Conker, Ayşe Kulin'in amcasının kızı Semra hanım ile evlenmiş.Semra hanım'ın teyzesi Leyla hanım'ın kızı Aylin Devrimel'in yaşam öyküsü Ayşe Kulin'in yazdığı  ''Adı Aylin'' isimli kitapta anlatılmıştı.Aylin Devrimel'in kardeşi Nilüfer hanım, Kasım Gülek'in eşi ve Tayyibe Gülek'in annesidir.Tayyibe Gülek, Gülse Birsel'in eşi Murat Birsel'in ilk eşidir.

Ali Nuri Conker'in oğlu Nuri Conker, Nazlı Ilıcak'ın amcası Nihat Çavuşoğlu'nun damadıdır:

Orhan Conker'in eşi Zafire hanım , büyükelçi Enis Akaygen'in kızıdır.Zafire hanım'ın dayısının kızı Leyla hanım'ın eşi Fuat Divitçioğlu, Ercüment Karacan'ın teyzesinin oğludur.

Büyükelçi Enis Akaygen'in Köseraif Paşa'nın torunu Fatma Mehruba hanım ile evliliğinden dünyaya gelen kızı Hale Türemen'in eşi İhsan bey, Hüsamettin Cindoruk'un babası Vasfi bey'in dayısının oğludur.Fatma Mehruba hanım'ın evlendiği isimlerden biri de Falih Rıfkı Atay'dır.(F. R. Atay, Mina Urgan'ın annesi ile de evlenmiştir).Karakaş Cemaatinden Fadıl Kibar da Fatma Mehruba hanım'ın eşlerinden biri

Kıymet Conker, Türk-Yunan Mübadele komisyonu başkanı olan, pek çok yazarın Sabetaycı olduğunu belirttiği Ömer Dürri Tesal'ın oğlu Necip Tesal'ın eşidir.Necip bey'in dayısı Mithat Yenen, Sevgi Soysal'ın babasıdır.(Ömer Dürri Tesal'ın oğlu Reşat Tesal'ın bacanağı Hayati Tabanlıoğlu'nun gelini Melkan hanım, 4. cumhurbaşkanımız Cemal Gürsel'in oğlunun kızıdır)

.

Sevgi Soysal'ın kardeşi Duygu Aykal'ın görümcesinin kızı Mine Cangal, Mahsun Kırmızıgül'ün sevgilisi olarak gündeme gelmişti.Mine Cangal'ın kardeşi Lale hanım, Cemal Hünal'ın eşidir:

Nuri Conker'in yeğeni Sabahattin Alabora'nın oğlu Mustafa Alabora, Mehmet Ali Alabora'nın babasıdır.Mehmet Ali Alabora, Sabetaycı bir aileden geldiğini kendisi açıklayan isimlerden biridir.

Nuri Conker'in kızkardeşi Düriye hanım, Salih Bozok'un eşidir.Atatürk'ün ölümüne dek en yakınında bulunmuş isimlerden, onun özel hayatına dahi vakıf olan Salih Bozok, Nuri Conker gibi Atatürk'ün mahalle arkadaşıdır.

1882 yılında Selanik'te Yakup Paşa Mahallesinde Selanikli bir baba ve Sofyalı bir annenin tek çocuğu olarak dünyaya gelen Salih Bozok ilk eğitimini Abdullah Galip Paşa'nın Selanik'te açtığı modern usulle eğitim veren Hamidiye Mektebinde almış ardından Rüşdiyye-i Askeriyye'de Nuri Conker ile aynı sınıfta eğitim görmüştür.(Atatürk aynı okulda onlardan bir sınıf öndedir).Buradan subay olarak mezun olan Bozok, Manastır İdadisini bitirir ve İstanbul'da Harbiyye Mektebine yazılır.Buradan mezun olunca ikinci ordu merkezi olan Edirne'ye atanır.Ardından Selanik'te yeni açılan Küçük Zabit Mektebine atanır ki bu mektebin müdürü Nuri Conker'dir.Salih Bozok burada hastalandığı için Alatini Köşkünde bulunan Sultan II. Abdülhamid'in dahili muhafızlığına tayin edilir.Mustafa Kemal Suriye'deyken kendisini Başyaveri olması için yanına çağırır ve böylece ömür boyu süren yaverlik macerası başlamış olur.Salih Bozok, Atatürk'ün   attığı her adımda gölgesi gibi yanındadır artık. Cumhuriyet kurulduktan sonra 1923-39 yılları arasında Yozgat (Bozok) ve Bilecik milletvekillikleri yapan Salih Bozok , Atatürk'ün vefatının ardından intihar girişiminde bulunmuş ve bu olayın ardından bir kaç yıl daha hayatta kalmıştır.

                                               Salih Bozok'un kendi anlatımıyla ilk eğitimi ve Rıfai Şeyhi Maruf Efendi :

Babasının intiharı

 

Atatürk'le bağları

  Tanıkların anlatımıyla Salih Bozok'un intiharı

Salih-Düriye Bozok'un damatları İsmet Yenen, Nuri Conker'in damadı Necip Tesal'ın dayısıdır.(Tesal ailesi M.D. Baer ve C. Şişman'ın yazdığına göre Karakaş Cemaatindendir)

Salih Bozok'un eşi Pakize hanım'ın kızı Atıfet hanım, Halil Bezmen'in amcası Ali Refik Bezmen'in kayınbiraderinin eşidir:

Salih Bozok'un torunu bir zamanların sosyetik güzellerinden Sedef Bozok , Türkiye'ye solaryumu getiren kadın olarak tanınıyor.

Sedef Bozok'un annesi Nüzhet hanım ünlü yönetmen Osman F. Seden'in baldızıdır.

Sedef Bozok'un teyzesi Hikmet hanım Türkiye'nin ilk sinemacılarından Cemali ailesinin gelinidir.Hikmet Cemali'nin eltisi Emine hanım, Bülent Ecevit'in annesinin kuzenidir.Emine Cemali'nin kızkardeşinin eşi İbrahim Sargut'un kuzeni Ferit Güngören, Mehmet Ali Birand'ın eşi Cemre hanım'ın babasıdır. (Cemre Birand'ın annesi Cemile Garan'ın Ercüment Karacan ile evliliğinden dünyaya gelen çocukları Ali ve Ömer Karacan'dır).Cemile Garan'ın amcasının eşi  Emine Nesrin hanım, Mehmet Ali Ayni'nin kardeşi Prof. Hasan Tahsin Ayni'nin kızıdır.Ayni kardeşlerin kızkardeşleri Fatma hanım'ın gelininin kardeşinin eşi Şükriye Mardin, Sedef Bozok'un teyzesi Hikmet Cemali'nin görümcesidir.

Kaynakça:

Zabit ve Kumandan, Mehmet Nuri Conker

Salih Bozok'un Anıları, Can Dündar

Ekrem Şerif Egeli - Rıfat Ababay - Karakaş Cemaati - Nuri Conker - Necmi Tanyolaç - Hande Ataizi - Ahmet Tevfik Paşa

Rıfat Ababay - Necmi Tanyolaç - Karakaş Cemaati - Celal Şengör

Ercüment Karacan - Fikret Hakan - Elginkan ailesi - Mahmut Özgener - Osman Kibar - Evliyazadeler

Salih Bozok - Mümtaz-Soysal - Gürer Aykal - Mine Cangal - Eczacıbaşı ailesi - Mardinizadeler

Reşat Tesal - Cemal Gürsel

Ulagay ailesi - Halit Ziya Uşaklıgil - Mehmet Ali Ayni - İsmail Erez - Süleyman Askeri bey - Nuri Conker

CEZZAR VE SURURİ AİLELERİ

                                     Türk tiyatrosunun efsane çifti : Gülriz Sururi ve Engin Cezzar

                
                                                                                      400 yıldır Mesih'i bekleyenler ...
                                                                                                             

“Keşanlı Ali Destanı” gibi bir çok oyunun büyük oyucuları ,Usta Aktörler, Engin Cezzar ve Özhan Gülriz Sururi  2017 ve 2018’de bir sene arayla vefat ettiler.

Bu iki efsane oyuncunun , gazetelere verilen ölüm ilanlarında ilginç bir detay gözümüze çarptı. 

Hangi camiiden cenazelerin kalkacağı ve hangi mezarlığa defin edileceği bilgisi yazılmamıştı.

İlginçtir , Engin Cezzar’ın babasından başlayarak aile adeta bir “Sır” ile gömülüyorlar.

Bu sır’a saygı duyarak Engin Cezzar ve Gülriz Sururi'nin akrabalık zincirlerini inceledik.

Bu iki ailenin akrabalık zincirlerini hazırlarken başımız döndü...

Yine mezartaşları , ölüm İlanları ve gazete arşivleri çıkış noktamız.

Mümkün olduğu kadar en az yorumla ve en ham halini gözlerinizin önüne sermeye çalıştık.

Anlıyoruz ki dini ritüelleri ve yaşantıları 2019’larda da hiçbir değişiklik göstermemiş.

İnançları çok kuvvetli ve nesillerini de bu şekilde yetiştiriyorlar

Görülüyor ki ;

Mevki – Makam , Sosyal Statüleri ne olursa olsun yaşam tarzı ve inançlarından taviz vermiyorlar.

Ve hep iktidardalar ...

Padişahlık , Tek Parti Dönemi , Çok Partili Sistem , Darbeler , Sağ İktidarlar , Koalisyonlar ,Sol İktidarlar (?) ve İslamcılar. 

Sadrazamlar - (Başbakanlar) - Nazırlar - (Bakanlar) - Paşalar 

Mebuslar - (Milletvekililer) - Şehr-i Eminler - (Belediye Başkanları) - Valiler - Damatlar -Gelinler...

Hep İlkler .. 

Her dönem İktidarlar.

İktidar doğmuşlar.

Başlıyoruz...

                                                                      CEZZAR AİLESİ NOTLAR

- İşte size hala Sabetaycı kökenlerini koruyan ailelerden oluşan bir akrabalık zinciri.

-400 Yıldır Mesihi bekleyenler yine birbirleri ile evlenip aynı yerlere gömülüyorlar.

- Engin Cezzar 20 Kasım 2005’de Hürriyet Gazetesinin Eki Kelebek de yayınlanan Röpörtajın da Meşhur Cezzar Ahmet Paşa ile akraba olmadığını söylemiş.

- ( Cezzar Arapça’da deve kasabı demekmiş. Bir anlamda da gaddar, kan dökücü. Kan döktüğünüzü pek duymadık, ama gaddar mısınızdır?
 - Hayır. Asla. Gaddar olan Cezzar Ahmet Paşa. Ama benim onla hiç ilgim yok. Niye bu soyadını aldığımızı babama sormamışım, çok pişmanım. )

- Halası Rikkat Hanım , İpekçi ailesinin gelini, İsmail Cem İpekçi'nin Annesi. Yani Eski Dışişleri Bakanımız ile Kuzenler. İpekçi Ailesi beklenen Mesih(!) Sabetay Sevi'nin soyundan geliyorlar.

- Akrabaları Kapancı, Şamlı, Balcı, Moran gibi aileler  Sabetay Sevi' nin veya onun 26 Halifesinin soyundan gelen elit Sabetaycı aileler ve Bülbülderesi Mezarlığında yatıyorlar.

- İlanlardan öğreniyoruz ki Cumhuriyet Yazarı 1999’da yılında Vefat eden Ergun Balcı ile İsmail Cem Kardeş Çocukları ve Engin Cezzar ile kuzenler. Buradan anlıyoruz ki sadece Dışişleri ve Diplomaside Sabetaycı hegomanyası yok, bu konuda yazan dış politika kalemleri de Sabetaycı.

- Engin Cezzar'ın babası ile başlayan gelenek, Engin bey ve Gülriz hanımla devam ediyor. İlanlarda Dini Törenleri ve Gömüldükleri yer bilgisi mevcut değil. Bülbülderesi Mezarlığına gömülüyorlar da onu mu gizliyorlar acaba? Diye düşünmeden edemiyoruz.

- Bir başka soru gömülüyorlar mı acaba?

İnançları gereği gömülmeleri gerekiyor fakat akrabaları Leyla Gencer gibi istisnalar da var.

- Engin Cezzar’ın babası Feyziye Mektepleri Vakfı’nın kurucularından.

- Yazar Erdal Öz’ün de İpekçi Ailesi’nin damadı olduğunu görüyoruz. Erdal Öz , CAN Yayınlarının Sahibi. 

- İpekçi Ailesi ülkemizi Sinema ve Sinemacılık ile tanıştıran aile.

- Meşhur sinema eleştirmeni Atilla Dorsay da bu ailenin akrabası

- Hayatı boyunca yalnızca Cumhuriyet’te çizmiş, Uzun yıllar Cumhuriyet Gazetesi'nin başçizerliğini yapan, Ali Ulvi Ersoy, Selanikli ve İsmail Cem’in ablasıyla evli.

- Sevim Moran , İhsan Şamlı , Haver Canal, Fatma Cezzar ve Ayşe Kapancı'nın anneleri Süreyya İpekçi , Leyla Gencer'in kayınvalidesinin annesidir.

- Süreyya İpekçi'nin kızı Fatma Cezzar, Engin Cezzar'ın annesidir.

- Süreyya İpekçi'nin kızı Ayşe Kapancı'nın dünürü Avni-Rahime Dorsay çifti Atilla Dorsay'ın ailesidir.

 - Engin Cezzar ‘ın Teyzesi Sevim Şamlı, Son Sadrazam Kırımlı Ahmet Tevfik Paşa'nın kızı Zehra Okday ile  İngiliz Muhipleri Cemiyeti kurucularından ve Dahiliye Nazırı Mehmet Memduh Paşa'nın oğlu olan  Mazlum Moran'ın oğulları Memduh Moran ile evlidir.

- Memduh Moran'ın eski eşi Cenan Kocareşid'in babaannesi Prenses Zehra Halim , Sait Halim Paşa'nın kız kardeşidir. Prenses Zehra Hanım'ın eşlerinden biri de Şair Oktay Rıfat'ın amcası ünlü bestekar Ali Rıfat Çağatay 'dır.

- Şair Oktay Rıfat , Nazım Hikmet'in teyzesinin oğludur.Hikmet'in yeğeni Samiye Bilgişin 'in eltisi Mükrime Bilgişin , General Fahrettin Altay'ın Baldızıdır.

- Memduh Moran'ın kardeşi Naili Moran, Atletizm Federasyonu Başkanıydı

- Naili Moran'ın eşi Hale Taylan'ın önceki eşi, ünlü edebiyatçı Mithat Cemal Kuntay'ın oğlu Vedat Kuntay'dır

- Zehra Okday ve Mazlum Moran çiftinin kızları da DP İstanbul 50/60 milletvekili Nazlı Tlabar’dır.

- Nazlı Tlabar ve İbrahim Muazzez Tlabar çiftinin çocukları Ömer Tlabar, Hediye TARA ile evliydi.

- Hediye Hanım , ENKA Holding in sahibi Şarık Tara’nın Kardeşi İsmet Tara ( Hamziç) torunu idi.

                                                                                 

                                         (Engin Cezzar'ın Babası Mehmet Seha Bey'in ölüm İlanları )
                                                                             

                   (Belkıs Hanım ,Engin Cezzar’ın Halası İsmail Cem’in Teyzesi ,Erdal Öz’ün Kayınvalidesi )
                                                                       

   ( Eski Dış.İş.Bak. Merhum İsmail Cem , Engin Cezzar'ın kuzeni ,Mezartaşında bile 'İpekçi' Soyismini kullanmıyor çok ilginç)

 ( Engin Cezzar’ın Halası Rikkat Hanım Eski Dış.İş.Bak. Merhum İsmail Cem’in Annesi Zincirlikuyu Mezarlığı)
                                                                             

             

                                 (Sevim Moran Engin Cezzar’ın Teyzesi) (Edirnekapı Şehitlik )
                                                                         

Moran Ailesinin diğer akrabaları

Naili Moran - Mustafa Reşit Paşa - Fahri Korutürk - Mehmet Eymür - Engin Cezzar - Atilla Dorsay

Moran Ailesi İktidar doğanlara çok güzel bir örnek. Bu aileyi ve akrabalarını içeren bir zincir makale yazacağım.

         
   ( Memduh Moran Dahiliye Nazırı Mehmet Memduh Paşa ve Son Sadrazam Tevfik Paşa ‘nın Torunu
Engin Cezzarın Eniştesi )
                                                                 

                              ( Engin Cezzar’ın Dayısı , Hikmet Şamlı Bülbüldere Mezarlığı )
                                                                                 

                                                                               

                                            ( Dayı İhsan Şamlı - Bülbülderesi Mezarlığı )
                                                                               

              (Cezzar Ailesinin damatları Kapancı Ailesi, Dorsay – Kapancı-Şamlı-Cezzar Bağları )
                                                                             

                                           

               ( Sevim Moran’ın kızlarından , Haver Canal’ın Bülbülderesi Mezarlığında ki kabri )
                             

                                                                   - Ölüm İlanı -

                             (Cumhuriyet, 01.03.2002)

Osman ve Belkıs İpekçi’nin kızı, Rikkat ve İhsan İpekçi, Şehnaz ve Mehmet Balcı, Fatma ve Mehmet Cezzar, Azra ve Kenan İnal, Afet Baler, Adnan İpekçi’nin yeğeni, Alev ve Ulvi Ersoy, Elçin ve İsmail Cem, Nükte ve Uğur Canal, Mine ve Engin Cezzar, İbrahim Çamlı ve Ergun Balcı, Servet ve Mehmet İpekçi, Bilkay, Ferdi, Emel ve Emin Veral, Güner ve Süheyl Fansa, Ahmet ve Sumru İnal’ın kardeş çocuğu, Öz ve Tanaçan ailelerinin dünürü, Saniye ve Erdal Öz ile Zeynep ve Tekin Tanaçan’ın annesi, Ela, Ömer, Can ve Zeynep’in anneannesi,İNCİ İPEKÇİ Çarşamba günü aramızdan ayrıldı. Kendisini, 2 Mart 2002 Cumartesi günü, öğle namazından sonra Teşvikiye Camii’nden Zincirlikuyu mezarlığına uğurlayacağız. Toprağına yıldız yağsın.

                      KADI ABDURAHMAN EFENDİ TORUNLARI VE SURURİ AİLESİ

                                                                             

            

Antalya İbradı’da doğan Kadı Abdurrahman Paşa 1803’de Karaman Valisi oldu.

Daha sonra Sultan 3. Selim tarafından Nizam-ı Cedid ordusunda görevlendirdi.

Kadı Abdurrahman Paşa'nın İbradı şehir mezarlığında ki mezarı , demirli mezartaşının altında yatıyor.

Nizam-ı Cedid'in en kudretli vezirlerindendi. Gözden düşünce omuzu üzerinden başı da düşüyor.

Mezartaşında kafayı tutan demir , kabir de yatanın kafasının cerrahi olarak tutturulduğunu anlatan ince bir işçilik.

01.Aralık.2015 Salı günlü Hürriyet Gazetesi’nde “Dev Mirasa 54 Talip” başlıklı bir haber ilgimizi çekti;

Bu haberde İbradılı Kadı Abdurrahman Paşa’nın mirasçılarından bahsediliyor.

Akp’li genel başkan yardımcısı Nükhet Hotar, Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı CHP’li Yılmaz Büyükerşen ve sanatçı Gülriz Sururi gibi tanınmış isimler var listede ..

Can Paker’in, "Geriye Bakmak Yok"  isimli anı kitabında Babasının Yılmaz Büyükerşen için kız istemeye gittiğini de not edelim.

Pakerler ve Barlaslar Ayrı bir yazının konusu. (Alntı Özcan PEHLİVANOĞLU)

Şimdilik böylece bırakıyoruz.

Konumuz olan Gülriz Sururi ve Ailesine devam edelim..

Ancak önce Antalya’nın küçük küçük bir ilçesi olan İbradı’yı incelememiz gerekiyor.

Kadı Abdurahman Paşa’nın da doğduğu bu şirin beldeyi Gazeteci Gürkan Hacır’ın Adı “Masal”, alt başlığı ise “Onlar anlattı biz inandık” ve “Tarihin Gerçekleriyle Yüzleşmeye Hazırmısın?” İsimli kitabından aktarıyoruz;

Bakın size “ yetenekliler kasabamızdan (İbradı) bahsedeceğim” diye başlıyor.

                                                                   İBRADI’LI MEŞHURLAR

 “İlginç Bir Kasabamız: İbradı”

Çok içli dışlı olduk ibrani asıllılarla, ticarette, sanatta, siyasette hayatın her alanında onlarla beraber olduk.

İçiçe yaşadık.

Ama bazı izah edilemeyen birlikteliklerimizde vardı”  Ve devamla “ anlatıyor…

İbradı isminin İbraniden geldiği söyleniyormuş.

Başka yorumlarda var ama yazarın bağlantı yapmak istediği nokta bu!

Gürkan Hacır ; Evliya Çelebi’nin seyahatnamesinde “taşlık ve çalılık olduğu için ulaşamadım” dediği bu dağlık bölgeden, toplum hayatımızın bir çok tanınmış simasının çıkışını biraz manidar bulmuş.

 Kimler mi var bu İbradı’dan çıkanlar arasında?

Halit Nazmi Keşmir (Maliye Bakanı 1946), Prof. Dr. Tarık Minkari (Halil Bezmen’in ailesi Minkarilerle akraba), halen kimin katlettiği meçhul olan meşhur Prof. Dr. Muammer Aksoy’da İbradı doğumlu.

 Babası Numan Aksoy, amcası Prof. Dr. Muzaffer Aksoy (Tıp), diğer amcalarıda Kayseri Valiliği yapmış Halit Aksoy, Hakkı Süha Okay (CHP’nin bir dönem önemli ismi), Mekki Keskin ve Ziya Keskin (Konya Milletvekilleri), Suphi Okay  Tekel Genel Müdürü, Saim Okay  Yozgat Valiliği, Prof. Dr. Osman Sipahioğlu İslam Hukukçusu, Prof. Dr. Ali Himmet Beki, Hazım Türegün Danıştay Başkanı, torun Türegün’lerden olan Ayşe Türegün bir vakit Nobel ödüllü Orhan Pamuk’un eski eşi, eski Başbakan Sadi Irmak’ın annesi İbradılı Kadı Abdurrahman Paşa’nın torunu, meşhur Kasım Gülek’de İbralı’dan evli ve kızı DSP Milletvekiliği yapmış olan Tayyibe Gülek’in anneside İbradı’lı...

ANAP döneminin önemli ismi Ali Bozer, başbakan yardımcılığı ve bakanlık yaptı. Kardeşi Prof. Dr. Yüksel Bozer’de Hacettepe Üniversitesi rektörüydü. Babaları Mustafa Fevzi ise Yargıtay Başkanı, ANAP’ın meşhur Bayındırlık Bakanı Sefa Giray, Kamil Tayşi (Diyarbakır), Asım Eren (Niğde), Ahmet Esen ve Ali Esen (Bilecik), Reşit, Turgut ve Yusuf Ziya (Kayseri) milletvekili olarak TBMM’de bulunmuşlar.

 Ünlü halk bilimcisi Pertev Naili Boratav, dolayısı ile ünlü iktisatçımız Korkut Boratav ve hali hazırda CNN Türk’ün yöneticisi Ferhat Boratav’da İbradılı...

Yine Meşhur Gurme Vedat Milor da İbradı kökenli.

Mayoları ile ünlü meşhur Zeki Başeskioğlu’da...  

(Alntı Özcan PEHLİVANOĞLU)

                                                               

                                                              SURURİ AİLESİ NOTLAR

Farkındamısınız ?

Gülriz Sururi de eşi ve kayınpederi gibi nereye gömüldüğünü ( ? ) bilmenizi istemeden son yolculuğuna gitti.

 

                                                                         

Sururi Ailesi’nin kökeni Sultan Üçüncü Selim Han devrinde Karaman valiliği yapan İbradılı Kadı Abdurrahman Paşa'nın (İbradı 1759-İbradı 1808) kızı Nefise Hanıma kadar dayanıyor.

                                            

                                                          SURURİ PAŞA Midhat Paşa ve rufekasını muhakeme eden heyet-i hakime-i zalime reisi.

   

                               Gülriz Sururi'nin Babası Lütfullah Bey'in Dedesi  Sururi Paşa

Özhan Gülriz Sururi (Cezzar) Büyük Dedesi Ali Sururi Paşa, Mithad Paşa'yı yargılayan ve idama mahkum eden mahkemenın reisidir.

Ali Paşa'nın oğlu Nazif Süruri Bey ise Şura-ı Devlet Reisliği yapmış. 

Nazif Sururi Bey'in oğlu Lüfullah Sururi , Muammer Karaca'nın Şükran Dirik'in nikah şahitlerinden biridir.

Muammer Karaca'nın Şükran Dirik ile olan evliliği Şükran hanım'ın babası General Kazım Dirik'in onay vermemesi sebebiyle epey maceradan sonra gerçekleşmiş.

Zamanında epey konuşulmuş bu evlilik ve sonrasında olanlar da okumaya değer ;

Şükran Hanım  Muammer Karaca ile ayrıldıktan sonra nikah şahitliğini yapan Gülrüz Sururi'nin babası Lütfullah Sururi ile evlenmiş.

Lütfullah bey'in ikinci evliliğini yaptığı Şükran Hanım, General Kazım Dirik'in kızıdır. 

Şükran Dirik'in ilk evliliğini yaptığı ünlü tiyatrocu Muammer Karaca'dan olan kızı Tuna hanım , Şirin Payzın'ın amcası Ziya bey'in Kayınbiraderi Öz Somer ile evlenmiş :

Muammer Karaca'nın damadı Öz Somer'in kızkardeşi Zafer Atam'ın - Kayınbiraderi Adnan Atam'ın vefat ilanında görüleceği üzere- eşinin tüm akrabaları aile mezarlığı Bülbülderesi olan Karakaş Cemaati mensupları.

                                  

                                      GÜLRİZ SURURİ'NİN ANNESİ  SUZAN LÜTFULLAH

İlk profesyonel Müslüman operet primadonnasıdır.

Kadıköy Dame de Sion Lisesi,mezunudur.

Annesi Zeynep Mahmud Zihniyar

Babası ise Avukat Mahmud Refik’tir.

Dedesi İbrahim Bey (Sultan II. Abdülhamit'in Kilerci-başıdır.)

İstanbulluların, Yıldız Sineması’nın kapısında kuyruklar oluşturduğu Ayşe Opereti’nde, "Ayşe"yi Gülriz Sururi’nin annesi Suzan Lütfullah oynuyordu.

Primadonna Suzan Lütfullah, o yıl safra kesesinin patlaması sonucu hayata veda etti.

Daha 23’üne yeni basmıştı.Yakubi Mezarlığı olarak bilinen Maçka Mezarlığına gömüldü.

Suzan Hanım’ın mezarı ne yazık ki bakımsızlıktan yok olmaya yüz tutumuş mezarlığın yok olmuş mezarlarından bir tanesidir.

LÜTFU