Çapanzadeler - Dr. Oktay Cumhur Akkent - Celal Sait Siren - Süha Özgermi - Ömer Üründül

Yozgat'ın ünlü Çapanoğlu sülalesinin en ünlü ismi, yayınladığı Tercüman-ı Ahval ismli gazete ilk özel Türk gazetesi, kendisi de ilk Türk gazeteci kabul edilen  Çapanzade Agah Efendidir.

Agah efendiyi ve ailesini daha önce bir blog entrysinde uzun uzadıya anlatmıştık

Çapanzade Agah Efendi ve Torunları

Bu yazımızın odak konusu Çapanzade Agah Efendi'nin amcazadesi olan Müzıkay-ı Humayun kumandanı Mirliva Osman Paşa'nın kızı Ebe Saadet hanım'ın dallanıp budaklanan aile ağacı olacak.                                                                           

Osmanlı Sarayında ebe olarak hizmet veren Saadet Hanım'ın ailesi ikamet ettikleri Nişantaşında Ebezadeler olarak bilinirmiş.Muzika-i Humayun'da kolağası Yusuf Agah Efendi'yle evlenen Saadet hanım'ın 3 çocuğu dünyaya gelmiş; Mehmet Ali, Mürşide ve Ayşe Sıdıka.

Ebe Saadet hanım'ın kızı Mürşide hanım'ın torunu General Rahmi Belgerden, Çapanzade Agah Efendi'nin kardeşi Müşir Ahmet Şakir Paşa'nın torunu Şakire.hanım'la evlenmiş.

Şakire Belgerden'in halası Fatma Munise hanım'ın Sadrazam İbrahim Ethem Paşa'nın torunu Galip Eldem'le evliliğinden dünyaya gelen Roksan hanım, suikaste kurban giden MİT Müsteşarı Hiram Abas'ın annesidir.

                                                                           

                                                                      

Rahmi-Şakire Belgerden çiftinin kızları Verda hanım'ın oğlu ünlü spor yorumcusu Ömer Üründül'dür.

                                                                          

Belgerden çiftinin oğulları Dr. Saman Belgerden'in eşi Esin hanım'ın babası Efdal Nogan'ın dayısı Vacit Asena, DP'den Balıkesir milletvekilliği seçilmiştir.Vacit bey'in kardeşi Muhtar Asena,Türkiye'de kadın hakları mücadelesinin sembol ismi Duygu Asena ve 1966 Türkiye Güzeli olan kardeşi İnci Asena'nın babasıdır.,

                                                                        

                                                                           

                                                                        

Esin Belgerden'in halasının oğlu Nejat İlhan Tuğbay'ın kızı Nildan hanım, Nihal Atsız'ın oğlu Buğra Atsız ile evlenmiş.

                                                                         

                                                                    

Nejat İlhan Tuğbay'ın amcasının oğlu Nejat Tuğbay'ın kızlarından Ahu Tuğbay, Yasemin Kozanoğlu'nun, 1970 Türkiye güzeli Afet Tuğbay ise Ali Koç'un eşi Nevbahar Demirağ'ın annesidir.Ahu Tuğbay, Cömert Baykent ve Ahmet Kozanoğlu ile, Afet Tuğbay ise Turgut Demirağ ve Ercüment Karacan ile evlenmiş.

 

Ebe Saadet hanım'ın ilk çocuğu Mehmet Ali bey'in kızı Behire hanım, General Rahmi Belgerden'in amcası eczacı Sabri Belgerden ile evlenmiş.Çiftin iletişim eksikliği sebebiyle aileden farklı bir soyisim alan oğulları Fikret bey'in oğlu Basketbolcu Taylan Emcioğlu, 70'li yılların ünlü şarkıcısı Saadet Sun'la evlidir.

Mehmet Ali bey'in oğlu Yusuf Çapanoğlu'nun eşi Mebrure hanım'ın annesi, Adana Valisi Bahri Paşa'nın kızıdır. Yaverine aşık olunca eşi, Çorlulu Ali Paşa'nın torunlarından Mahmut Celalettin Paşa'nın oğlu Reşat bey'i terkeder.Reşat bey'in ikinci eşi Hayriye hanım,.Ebe Saadet hanım'ın diğer kızı Ayşe Sıdıka hanım'ın kızıdır.

Çapanzade Ebe Saadet hanım'ın 3. çocuğu Ayşe Sıdıka hanım, Sadaret Evrak Mümeyyizi Hüseyin Mazhar bey'le evlenmiş.Çiftin kızları Hayriye hanım'ın Reşat paşa ile evliliğinden dünyaya gelen kızı Nermin hanım'ın eşi Cevat Erbel'in kızkardeşinin kızı, Türkiye'nin akademik ünvana sahip ilk kadın tıp tarihçisi ve deontologu Emine Atabek, Kapancı Cemaatinden avukat Dr.Reşat Atabek'in eşidir.Emine hanım'ın kardeşi Fahir Göksel'in eşi, ilk Kültür Bakanımız Talat Halman'ın kızkardeşidir.

Cevat Erbel, eşi Nermin hanım'ın genç yaşta hayatını kaybetmesi üzerine Suat hanım ile hayatını birleştirmiş.Suat hanım'ın kızkardeşinin eşi Turgut Gürsel, Evliyazadelerin damadı İttihatçı Dr. Nazım'ın kızkardeşi Rasiha hanım'ın torunudur

Ayşe Sıdıka hanım'ın kızı diğer kızlarından Muhterem hanım,Selçuklu Sultanı Keykubat'In haznedarı Sultan Hacı İbrahim ahfadından Akşehirli Subaşı Hacı Arif bey'in oğlu, Kurtuluş Savaşına Veteriner Yüzbaşı olarak katılan İstiklal Madalyası sahibi İsmail Hakkı Akkent ile evlenir.Muhterem Maskar eşinden ayrıldıktan sonra , Türkiye Yardım Sevenler derneğinde nakış atölyesi müdiresi olarak görev yapar.Muhterem hanım'ın İsmail Hakkı bey'le evliliğinden dünyaya gelen, geçtiğimiz yıllarda 90'lı yaşlarında hayatını kaybeden kızları Olcay Akkent, daha sonra kitap haline getirdiği blog yazılarıyla bize bu yazıyı hazırlama konusunda ilham veren isimdi.

İsmail Hakkı Akkent, Muhterem Maskar ve çocukları

Muhterem Maskar (solda)

Çapanzade Ebe Saadet hanım'ın torunu Muhterem hanımın oğlu Oktay Cumhur Akkent 1925 yılında İstanbul'da dünyaya gelir. Ailesinin tüm imkansızlıklarına rağmen Işık Lisesinde yatılı okutulan Akkent, Askeri Tıbbiye okuluna girer ve 1945 yılında Deniz Teğmen olarak Silahlı Kuvvetlere katılır.1956 yılında kurulan Aile Planlama Derneğinin 5 yıl boyunca başkanlığını yürüten Akkent bu arada nüfus planlamasının önemine dikkat çekmek için çeşitli radyo ve TV programları hazırlar.1966 yılında askerlikten ayrılan Akkent daha sonra 1982 yılına kadar tam 14 yıl çalışacağı Boğaziçi Kliniğini kurar.......... 2001 yılına hayatını kaybeden Akkent Zincirlikuyu Mezarlığına defnedilir.

Dr. Oktay Cumhur Akkent'in 1960 yılında evlendiği ilk eşi Ayla hanım, Adana'nın ünlü tüccarlarından Lütfü Kalağoğlu'nun kızıdır.Ayla hanım'ın teyzesi Hayriye Arığ, eşi Fatma Arığ'ı Sabetaycılıkla ilgili itiraflarından tanıdığımız Terakki Vakfı eski Başkanı Haluk Arığ'ın babaannesidir. Arığ ailesi Kapancı Cemaatindendir

Ayla Kalağoğlu Akkent'in dayısı Celal Sait Siren, eski Ticaret Bakanlarımızdandır.Siren'in torunu Birnur hanım Muazzez Ilmiye Çığ'ın kardeşi Prof. Dr. Turan İtil'in oğlu Kurt İtil ile evlenmiş.

Büyükelçi Cemil Vafi'nin kardeşi Hasan bey'in bacanağı olan Celal Sait Siren'in kayınbiraderinin eşi Bihterin (Hotinli) Berkin, Sadrazam Halil Rıfat Paşa'nın kızı Nuhbe hanım ile ve Sedat Simavi'nin amcasının torunlarıdır.

Ayşe Sıdıka hanım'ın diğer kızı Emine Refika hanım 2013 yılında hayatını kaybeden Milli Çapkınımız Süha Özgermi'nin dayısı Tevfik Erdoğu ile evlenmiş. Anne tarafından ünlü fotomuhabir Gökşin Sipahioğlu'nun kuzeni olan Süha Özgermi'nin diğer dayısı Basri Erdoğu, Hasan Rıza Soyak'ın kızkardeşinin damadıdır.Soyak'ın diğer kızkardeşinin damadı Adnan bey, Turkcell CEO'su Kaan Terzioğlu'nun babasının dayısıdır.

Süha Özgermi'nin dedesi Mabeynci Faik bey, Şehzadeliğinden itibaren Sultan II. Abdülhamid'in yanında çalışan Bolulu Lütfü Ağanın oğludur ve Padişah tarafından Galatasaray Sultanisinde okutulmuştur.Ardından bir süre Hariciye Nezaretinde çalışıp sonra Saraya alınır.Sultan II.Abdülhamid'in en güvendiği adamlarından biri olan Faik bey 31 Mart Ayaklanmasından sonra önce Mısır ve ardından İsviçre'ye kaçar.

On tane çocuğu olan Mabeynci Fak bey'in kızlarından Faize (Ergin) hanım bestekar kimliğiyle tanınır.Diğer kızlarından Kemençeci Fahire hanım , babasının teyzesinin oğlu olan eşi bestekar Refik Fersan'la birlikte Cumhuriyet Döneminin en ünlü Sanatçı ailelerinden birini oluşturmuştur.

Süha Özgermi'nin babası Abdurrahman Lütfü bey, Mabeynci Faik bey'in Saraylı Peru hanım'dan dünyaya gelen tek oğludur.,.

Kaynakça:

http://akkentolcay.blogspot.com/

https://www.pinterest.ch/pin/488429522065055876/

                                     İttihatçı Dr. Nazım - Reşat Atabek - Talat Halman - Çapanzadeler 

                       Müşir Ahmet Şakir Paşa - Saman Belgerden - Osman Hamdi bey - Hiram Abas

                    Taner Berksoy - Kaan Terzioğlu - Hasan Rıza Soyak - Evliyazadeler - Sabri Ülgener

                                Ressam Nihal Erem - Duygu Asena - Nihal Atsız - Ömer Üründül

                                                    

Osmanlı Hanedanı, Sokullu Mehmet Paşa'nın Torunları ve Yakubi Cemaati

Osmanlı Sultanı V. Mehmed Reşad'ın en büyük  oğlu Mehmet Ziyaeddin Efendi, Türkiye'nin ilk tıp fakültesi Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'den mezun bir dermatolog olmasının yanısıra bestekar ve kanun sanatçısıdır.Aynı zamanda asker olan Mehmet Ziyaeddin Efendi Cumhuriyetin kurulmasından sonra kanun çerçevesinde sürgüne gönderildiği sırada Osmanlı tahtının ikinci veliahtı konumundadır.                                                                    

1873 yılında İstanbul'da doğan 1938 yılında sürgünde bulunduğu Mısır'ın İskenderiye şehrinde vefat eden Mehmed Ziyaeddin Efendi'nin beş eşinden iki erkek, altı kız çocuğu dünyaya gelmiştir.

Mehmed Ziyaeddin Efendi'nin ilk oğlu Mehmet Nazım Efendi, Harbiye Nazırı Süleyman Şefik Paşa'nın kızı Perizat Söylemezoğlu ile evlenmiş.İkinci evliliğini Hülya Koçyiğit'in babasının kuzeni gazeteci Mithat Perin'le yapan Perizat hanım, bestekar ve söz yazarı Şehrazat'ın da halasıdır

Mehmet Ziyaeddin Efendi'nin kızı Lütfiye Sultan'ın kızı Perizat Osmanoğlu, Kazım Taşkent'in baldızıyla, Şeker Kralı Hayri İpar'ın kızları olan Şaziye hanım'ın oğlu Cömert Baykent ile evlenmiş.Çiftin oğulları Cem Baykent geçtiğimiz yıl hayatını, Hürriyet Gazetesinin kurucusu Sedat Simavi'nin oğlu Erol Simavi'yle Şarkıcı Gönül Yazar'ın evlilik dışı dünyaya gelen kızları Yasemin Simavi'yle birleştirdi                                                                   

Cömert Baykent, Yasemin Kozanoğlu'nun annesi, Ali Koç'un eşi Nevbahar Demirağ'ın teyzesi olan Ahu Tuğbay'ın ilk eşidir.Baykent uzun yıllar Ajda Pekkan'ın sevgilisi olarak gündeme gelmişti. 

 

                                                       Gönül Yazar ve Yasemin Simavi

  

Mehmed Ziyaeddin Efendi'nin kızı Rukiye Sultan'ın Sokullu Mehmet Paşa ahfadından Abdülbaki İhsan Sokullu ile evliliğinden dünyaya gelen Emel Hodo, Cumhuriyetin kurulmasından sonra sürgün edilen Osmanlı hanedanından Türkiye'ye giriş  yapabilen tek kişi olmuş.Abdülbaki İhsan bey 1,5 yaşındaki kızıyla Türkiye'ye geldiği için üç gün nezarette kalmış.Milletvekili olan kızkardeşinin eşi Mahmut Nedim bey'in konuyu Atatürk'e açmasıyla, Atatürk de muhtemelen Abdülbaki İhsan bey'in Milli Mücadeleye katılmış olmasını da gözönünde bulundurarak kim olduklarını, nerden geldiklerini kimseye duyurmamaları koşuluyla kalmalarına izin vermiş.Abdülbaki İhsan bey'in kızı Emel hanım, General Kazım Dirik'in kayınbiraderinin kayınbiraderi olan Ziraat Mühendisi Cemalettin Hodo'nun eşidir.                                                                         

  

                                                   Emel Hodo ve kızı Rukiye Bala Hodo

                                                                       

Sokullu Mehmet Paşa'nın torunlarından Abdülbaki İhsan Sokullu'nun kızkardeşi Hatice hanım Malatya milletvekili Mahmut Nedim Zabcı ile evlenmiş.Zabcı ikinci evliliğini Gazeteci Ahmet Emin Yalman'ın kızkardeşiyle yaparken Hatice hanım'dan dünyaya gelen kızı Balater hanım'ı da Yalman'ın erkek kardeşi Mustafa Vacit Yalman'la evlendirmiş.Galatasaray Kulübünün eski Başkanlarından Alp Yalman, Balater-Mustafa Vacit Yalman çiftinin oğullarıdır.

Alp Yalman'ın ilk eşi Varlık hanım, Mustafa, Ömer ve Ali Koç'un anneleri, Sedat Simavi'nin oğlu  Haldun Simavi'in eşi olan Çiğdem Simavi'nin dayısı armatör Kemal Sadıkoğlu'nun kızıdır.

Alp Yalman'ın kardeşi Ali Yalman'ın ilk eşi Ahu hanım, Vasfi Rıza Zobu'nun kızkardeşinin oğlu Fazıl Zobu ile büyükelçi Orhan Eralp'in kardeşi Perihan hanım'ın kızlarıdır.Fazıl Zobu'nun kardeşi Bilge Zobu da yeşilçam oyuncularından.                                                            

                                                                             

Mahmut Nedim Zabcı ile Sabiha Yalman'ın damatları Cüneyt Ölçer, İdil Biret'in eşi Şefik bey'in dayısıdır.

Ahmet Emin Yalman'ın kayınbiraderi Sinan Korle,Sultan V. Mehmed Reşad'ın kardeşi Cemile Sultan'ın torununun kızı Sara Korle'nin eşidir. 

Sara Korle'nin dayısının kızlarından Naile Uralman, Selim Sarper'in kayınbiraderinin, Behremend Sertel ise Zekeriya Sertel'in kardeşinin eşidir

                                                                       

                                                                          

Sokollu ailesinin damatlarından Gazeteci ve Demokrat Parti vekillerinden Behzat Bilgin,

medya patronu Dinç Bilgin'in amcasıdır.Selanik doğumlu Behzat Bilgin, bu şehirde Fevziye mektebi'nde eğitim almıştır.Behzat Bilgin'in ailesinin sahibi olduğu Yeni Asır gazetesi Demokrat Parti destekçisidir, Bilgin de bu partiden üç dönem vekillik yapar. 27 Mayıs 1960 darbesinden sonra tevkif edilen Bilgin, 1962'de çıkan kısmi af sonrası serbest kalır ve eski işine yani Yeni Asır'da gazeteciliğe geri döner:

                                                                       

                                Behzat Bilgin'in oğlu Tunç Bilgin'in kızı oyuncu İpek Bilgin:

                                                                    

İpek Bilgin'in annesinin dedesi Ahmet Mümtaz Erem'in kardeşi Nevber hanım, Atatürk'ün silah arkadaşlarından  Kazım Sevüktekin'in eşidir.Bu çiftin kızları, heykeltraş Kenan Yontunç ile evlenen Feriha hanım, sosyetik güzel Eda Taşpınar'ın anneannesidir.

Ahmet Mümtaz Erem'in kızı Ferzane Tunalıgil, terör örgütü ASALA'nın öldürdüğü büyükelçilerimizden DanişTunalıgil'in eşidir.

Behzat Bilgin'in babası Abdurrahman Arif bey'in dayısının oğlu Fazlı Necip bey, Ahmet Emin Yalman'ın babası Osman Tevfik bey'in yayınladığı Gonca-ı Edeb dergisinde makale yayınlarak başladığı gazetecilik serüvenini 1895 yılında Selanik'te haftada iki gün yayınlanan ''asır '' isimli bir gazete çıkarmaya başlayarak sürdürür.Bu arada Ahmet Emin Yalman'ın amcasının kızı Rebia hanımla evlenir.1908 yılında İttihatçıların iktidara el koymasıyla gazetenin adını ''Yeni asır'' olarak değiştiren Fazlı Necip bey, İstanbul'da Matbuat-ı Dahiliye Müdürlüğüne atanınca gazeteyi Abdurrahman Arif bey'e bırakır.Artık günlük yayınlanmaya başlayan yeni asır gazetesi Abdurrahman Arif bey'in 1918'deki vefatının ardından Dinç Bilgin'in babası olan oğlu Şevket Bilgin tarafından yönetilmeye başlanır.Bilgin ailesi 1924 Türk-Yunan mübadelesi sonrası İzmir'e yerleşir ve Yeni Asır artık burada yayınlanan bir gazete haline gelir

                                                                           

Fazlı Necip bey'in gelini Mefharet hanım, ünlü yazar Refik Halid Karay'ın kardeşi Hakkı Halit bey'in kızıdır.Refik Halid'in diğer kardeşi Niyazi Halid bey, Engin Noyan'ın dedesidir.Karay kardeşlerin teyzeleri İsmet hanım, Bülent Ecevit'in babaannesidir.

İzmir serüvenine başladıktan sonra 1930 yılında mali kriz yaşayan Yeni asır gazetesi Sokollu Mehmet Paşa'nın torunlarından Abdi Sokullu'nun ortak olmasıyla batmaktan kurtarılır.Gazetenin başındaki  Şevket Bilgin ortağı Abdi Sokullu'nun kızkardeşinin kızıyla evlenir ve ilerde medya sektöründe çalışacak olan Dinç Bilgin ve Gazeteci Cemal Devrim'le evlenecek olan Şenol isimli iki çocuğu dünyaya gelir

                                                                       

 

Behzat ve Şevket Bilgin'in kardeşleri Galip Bilgin'in oğlu Arif bey'in yaptığı evlilik Bilgin ailesinin yolunun bir başka ünlü gazeteciyle, Çapanzade Agah Efendi'yle kesişmesine vesile olur.Arif Bilgin'in eşi Leyla hanım, Agah Efendi'nin torununun çocuğudur

                                                                         

Galip Bilgin'in diğer oğlu Prof. İlter Bilgin, Dışişleri Eski Bakanlarından Turan Güneş'in kardeşi Saffet bey'in damadıdır.Saffet Güneş'in eşi Saide hanım, eski başbakanlardan Nihat Erim'in kardeşi ve Türkiye'nin ilk kadın valisi Lale Aytaman'ın teyzesidir.

İlter Bilgin'in gelini Esra hanım'ın annesi, Halis Komili'nin kardeşidir.Esra Bilgin'in babası Konur Eken'in teyzesi Perihan hanım, Nejat Eczacıbaşı'nın kardeşi Kemal bey'in kayınvalidesidir.Perihan hanım'ın kızı Esin hanım, Nejat Evliyazade'nin oğlu Ata Evliyazade ile evlenmiş.Konur Eken'in son eşi Sevinç hanım, İnegöllüzade Selami bey'in torunu eski bankacılardan Cabir Selek'in kızıdır.Sevinç hanım'ın ilk evliliğinden dünyaya gelen oğlu Mehmet Germiyanlıgil'dir

                                                                         '

                                                                            

                                                                         

İlter Bilgin'in eşinin amcası, Dışişleri Eski Bakanı olan Turan Güneş'in eşi Nermin hanım geçtiğimiz günlerde 95 yaşında hayata gözlerini yumdu.Nermin hanım'ın ağabeyinin kızı Şirin hanım, İsmet İnönü'nün torunu, Şişli Belediye Başkanı Hayri İnönü'nün kardeşi Eren İnönü'nün eşidir.Nermin Güneş'in kuzeni Büyükelçi Oğuz Gökmen,Gazeteci Yavuz Gökmen'in amcası, Volkan Vural'ın kayınpederi, Halil Berktay'ın eski eşi Fatmagül Berktay'ın dayısı,Saba Tümer'in dedesi Nevres Gökçe'nin de kuzenidir.

                                                                           

           Oğuz Gökmen, dayısı Hilmi bey'in oğlu ,Saba Tümer'in dedesi olan Nevres Gökçe ile birlikte

Türk basın-yayın tarihinde önemli bir yere sahip olan iki Yakubi aile, Bilgin'ler ve Yalman'lar Fazlı Necip bey ve Sokullu ailesi vasıtasıyla birbiriyle akrabadır.Yakubi cemaati Türklerle evlilik konusunda Sabetaycı cemaatler içerisinde en liberalidir diyebiliriz.İslami gelenekleri tatbik etme konusunda da diğer cemaatlerden daha istekli olan Yakubilerde ''hacı'' sıfatı kullanan isimlere de rastlayabiliyoruz.

Ahmet Emin Yalman'ın babası Osman Tevfik bey'in yayınladığı, Fazlı Necip bey'in de gazeteciliğe başladığı, 1880'li yıllarda Selanik'te yayınlanan Gonca-i Edeb, Sabetaycı entellektüellerin yanısıra Sabetaycı eğitim kurumlarında çalışan öğretmenler ve eğitim alan öğrencilerin yazılarının yer aldığı aydınlanmacı ve pozitivist çizgide bir dergidir.Bazı Yakubi gençler bu dergide, Sabetay Sevi için 17. yüzyılın şarlatanı ifadesini kullanmış ve Sabetaycılığın Türklerle karışmama emrini alaya alınacak derecede gülünç bir iş olarak tanımlamışlar.Cemaatin büyükleri bu durum üzerine gençlerin İstanbul Yüksekokullarına gitmelerini, yabancı dil, tıp, eczacılık, hukuk gibi konularda eğitim almalarını yasaklamıştır.Bu yasaklar daha sonra kaldırılmış ama bu sefer de Avrupa'da eğitim görmeleri yasağı getirilmiştir.Osmanlı İmparatorluğunda Yakubi cemaatinin en çok talep ettiği meslek devlet memurluğu olmuştur...

Kaynaklar:

http://www.tarihinpesinde.com/dergimiz/sayi12/M12_04.pdf

https://sabetayciavcisi.blogspot.com/2015/02/ahmet-emin-yalman-abdulhamit-han-talat.html

https://sabetayciavcisi.blogspot.com/2015/12/fazl-necip-bey-dinc-bilgin-nihat-erim.html

https://www.hurriyet.com.tr/bir-gazetenin-carpici-hik-yesi-6291141

Abraham Galante, Sabetay Sevi ve Sabetaycıların Gelenekleri

Mahmut Çetin, Teyze ile Prenses